«Қазақстан Республикасында алғашқы медициналық-санитарлық және стационарлық көмек шеңберінде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету» тақырыпта дөңгелек үстел өтті

С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінде ҚР-дағы алғашқы медициналық-санитарлық және стационарлық көмек шеңберінде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және заманауи тәсілдерді қолдана отырып, МСАК үшін «Фармация» КБ бойынша мамандар даярлау мәселелері бойынша дөңгелек үстел өткізілді. Іс-шара Zoom-конференциясын ұйымдастырумен бірге гибридтік форматта өтті. Іс-шараны ұйымдастырушылар: проректор Сұлтанғазиева С.Е., Клиникалық жұмыс департаментінің басшысы Дәуітбаев Е.К. және Фармация мектебінің деканы Сакипова З.Б.

ҚазҰМУ құрамында ғылыми-зерттеу ұйымдары: Онкология және радиология ҚазҒЗИ, Акушерия, гинекология және перинатология ұлттық орталығы, Педиатрия және балалар хирургиясы ҒО, Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ, А.Н.Сызғанов атындағы Хирургия ұлттық ғылыми орталығы және 4 университеттік клиникалар. Университет 113 клиникалық базамен ынтымақтасады, бұл денсаулық сақтау және фармация саласында мамандар даярлау алаңы болып табылатын еліміздің жетекші медициналық жоғары оқу орны үшін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету мәселелерін аса өзекті етеді.

Іс-шара дәрілік терапияның қолжетімділігі, сапасы мен қауіпсіздігіне, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру шеңберінде ресурстарды тиімді пайдалануға, сондай-ақ бастапқы медициналық-санитарлық және стационарлық көмек деңгейінде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету үшін мамандар даярлауға байланысты дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің өзекті мәселелерін талқылау шеңберінде өтті.

Дөңгелек үстел жұмысына Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының өкілдері қатысты Алматы және Шымкент қалаларының (ЖСБ), Жамбыл, Қызылорда, Алматы облыстарының және Жетісу облысының ЖСБ, Денсаулық сақтауды дамытудың ұлттық ғылыми орталығы «СК-Фармация» ЖШС, Фармацевтикалық қызметті қолдау және дамыту қауымдастығының ЗТБ ҚР, ҚазҰМУ, Фтизиопульмонология ҰҒО, Б.Ө. Жарбосынов атындағы Урология ҒО кіретін 5 ҒЗИ мен ҰО, фармацевтикалық компаниялар және Фармация мектебінің профессорлық-оқытушылық құрамы.

Іс-шара аясында негізгі мәселелер қаралды:

1. 1. ҚР денсаулық сақтау саласындағы заңнамасы. Бастапқы медициналық-санитарлық және стационарлық (БМСК) және стационарлық көмек жүйесінде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді регламенттейтін нормативтік-құқықтық актілер (Дурманова М.И. – «ҚР фармацевтикалық қызметті қолдау және дамыту қауымдастығы» ЗТБ президенті);
2. 2. Бірыңғай дистрибьютордың қызметі және 2025-2026 жылдарға арналған сатып алу туралы (Жолдасбаева А.М. – «СК-Фармация» ЖШС, өңірлік менеджер);
3. МСАК және стационарлардағы ақпараттық жүйелер. Пациенттерге дәрілік заттарды тағайындау және босату кезінде электрондық форматтағы құжаттардың түрлері (Жұмаханова А.Е. – ҚР ДСМ «Салидат Қайырбекова атындағы денсаулық сақтауды дамыту ұлттық ғылыми орталығы» ШЖҚ РМК Алматы қалалық филиалының жетекші маманы);
4.       4. Дәрілік заттарды босату және тағайындау кезінде электрондық жүйелермен (E-Health) жұмыс істеу (З.Б. Чожикова – Алматы қ. ҚІЖБ № 6 МК дәріхана меңгерушісі);
5. 5. Госпитальдық фармация: заманауи тәсілдер, клиникалық фармацевтің рөлі және әлеуметтік фармация аспектілері, дербестендірілген фармация. Алғашқы медициналық-санитарлық және стационарлық көмектегі дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету жүйесінің құрылымы мен ерекшеліктері (Жұмабеков С. – дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, Алматы қ. ЖСБ № 4 қалалық клиникалық ауруханасы Бақтығалиева А.К., Құлбатырова А.С. Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ);

6.Дұрыс өтінімді қалыптастыру қағидаттары. Жылдық және қосымша өтінімдерді жасау ережесі (А.О.Жұрынова – медициналық көмектің сапасын бағалау және шарттық міндеттемелер мониторингі бөлімі, бас сарапшы, Алматы қаласы филиалының ФСМС, 1 курс докторанты, С.Д.Асфендияров атындағы ҚазҰМУ);

7.ҚазОРҒЗИ мысалында онкологиялық қызмет деңгейінде дәрілік заттарды тұтынуды бағалау (А.У. Есімова – Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының меңгерушісі, дәріхана меңгерушісі);

8.Сұрақтар мен жауаптар: дәрілік заттардың таңбалануы және қадағалануы (Давлятов С.Х. – Алматы қ. ҚІЖБ № 4 қалалық перзентханасының жүйелік әкімшісі);

9. 9. Заманауи тәсілдерді, клиникалық және госпитальдық фармация мен электрондық жүйелерді қолдана отырып, МСАК-ты ұтымды және қауіпсіз дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету үшін «Фармация» ОП шеңберінде фармацевтерді даярлау (З.Б. Сәкіпова – С.Д. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ Фармация мектебінің деканы) М. и. – «Фармация» КБ басшысы).

Таныстырылымдарды талқылауға қатысушылардың жоғары белсенділігі дөңгелек үстел тақырыбының өзектілігін растайды: баяндамашыларға 40-тан астам сұрақ қойылды. 4 қалалық клиникалық аурухана мен ҚР Президентінің Іс басқару медициналық орталығының жұмыс тәжірибесін қоса алғанда, клиникалар мен госпитальдарды дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің практикалық аспектілері талқыланды. «Фармация» білім беру бағдарламасына көп көңіл бөлінді, медициналық мекемелерде жұмыс істеу үшін осы мамандықты бітірушілердің айтарлықтай қажеттілігі атап өтілді. Олар дәрілік заттарды жоспарлау және есепке алу дағдыларын игеруі, 1С бағдарламаларын білуі және деректер базасымен жұмыс істей білуі тиіс.

Дөңгелек үстел қорытындысы бойынша қатысушылар:

• С.Д.Асфендияров атындағы ҚазҰМУ еліміздің жетекші медициналық ЖОО-ның практикалық тәжірибе алмасу, медициналық ұйымдарды дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету, кадрлар даярлау және дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету жүйесінде жұмыс істейтін мамандардың біліктілігін арттыру саласындағы проблемалар мен даму перспективаларын талқылау алаңы ретіндегі рөлі;
• тәжірибе алмасу және тиісті практиканы жетілдіру үшін госпитальдық фармацияда жұмыс өтілі бар мамандардың жұмыс тобын құру қажеттігі;
• практикалық денсаулық сақтаудың қазіргі заманғы талаптарын және жұмыс берушілердің қажеттіліктерін ескере отырып, фармацевтикалық кадрларды даярлау мен біліктілігін арттыруды жетілдіру;
• студенттерді дуальді оқыту форматына госпитальдық фармация мамандарын тарту;
• МСАК және стационарлық көмек деңгейінде медициналық және фармацевтикалық мамандар арасындағы пәнаралық өзара іс-қимылды нығайту;
• Денсаулық сақтау министрлігі мен жергілікті атқарушы органдардың «Фармация» ББ бойынша гранттарының санын ұлғайту қажеттілігі.

Дөңгелек үстел қорытындысы бойынша Қарар қабылданды, білім беру бағдарламаларын өзектендіру, элективті пәндерді енгізу және медицина және фармацевтика мамандарының арасындағы пәнаралық өзара іс-қимылды жақсарту бойынша ұсынымдар әзірленді. Дөңгелек үстелге қатысушылар медициналық мекемелердің тәжірибелі мамандарынан тәжірибе алмасу үшін жұмыс тобын құруды ұсынды.