ҚазҰМУ фармацевтиканың «жасыл» даму бағытын айқындады
2026 жылғы 5 ақпанда С. Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінде «Экологиялық қауіпсіз фармацевтикалық препараттарды әзірлеу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Іс-шара университеттің «Жасыл университет» стратегиясын және Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты даму мақсаттарын жүзеге асыру аясында ұйымдастырылды.
Талқылауға академиялық орта өкілдері, фармацевтикалық индустрия мамандары мен ғылыми-зерттеу орталықтарының сарапшылары қатысты. Шараның серіктестері қатарында Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, сондай-ақ өндірісте экологиялық стандарттарды енгізіп отырған отандық фармацевтикалық компаниялар болды.
Қатысушылардың пікірінше, қазіргі фармацевтика қоршаған ортаға әсерге қатысты жаңа сын-қатерлермен бетпе-бет келуде. Осыған байланысты дөңгелек үстелде дәстүрлі «ластануды бақылау» тәсілінен дәрілік заттарды проактивті жобалау қағидаттарына көшу қажеттігі атап өтілді. Бұл ұстанымда экологиялық қауіпсіздік препараттың өмірлік циклының барлық кезеңінде – молекулалық дизайннан бастап, оны кәдеге жаратуға дейін ескеріледі.
Жиын барысында Green Pharmacy және Green Chemistry тұжырымдамаларына, ESG-подходтарды енгізуге, экологиялық менеджменттің ISO 14001 стандартына, сондай-ақ медициналық жоғары оқу орындарының білім беру және ғылыми қызметіне «жасыл» қағидаттарды интеграциялау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Талқылау қорытындысы бойынша қатысушылар ҚазҰМУ Фармация мектебінің алдағы даму қадамдарын айқындайтын резолюция қабылдады. Басым бағыттардың қатарында фармацевтикалық экология мен энергия үнемдейтін технологиялар бойынша пәндерді енгізу арқылы оқу бағдарламаларын жаңғырту, экологиялық қауіпсіз дәрілік қалыптарды әзірлеуге арналған ғылыми зерттеулерді кеңейту, сондай-ақ эко-өнімдер саласындағы студенттік және ғылыми стартаптарды қолдау бар.
Университет өкілдері ҚазҰМУ-да 2050 жылға дейінгі Тұрақты даму саясаты мен «Жасыл кеңсе» жол картасы кезең-кезеңімен жүзеге асырылып жатқанын атап өтті. Ал Фармация мектебі медициналық және фармацевтикалық білім беру жүйесіне халықаралық экологиялық стандарттарды енгізудің негізгі алаңдарының біріне айналып отыр.
Фармация мектебінің деканы, профессор Зуриядда Сакипова атап өткендей, бұл бастамалар фармацевтикалық салада жаңа экологиялық мәдениетті қалыптастырып, Қазақстанда қоршаған ортаға қауіпсіз әрі бәсекеге қабілетті дәрілік технологияларды дамытуға берік негіз қалайды.
