ERASMUS+ (KA171): халықаралық әріптестіктің, академиялық ұтқырлықтың және ҚазҰМУ фармация мектебінің ғылыми зерттеулерінің табысты моделі
Халықаралық ынтымақтастық жоғары оқу орындары қызметiнiң басым бағыттарының бiрi және бiлiм беру сапасын арттырудың, ғылыми зерттеулердi дамытудың және қазiргi заманғы халықаралық талаптарға сәйкес келетiн бәсекеге қабiлеттi мамандар даярлаудың маңызды тетiгi болып табылады.
«С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті» КЕАҚ фармация мектебі көп жылдар бойы білім беру, ғылыми және зерттеу қызметінің жоғары деңгейін көрсете отырып, Erasmus+ бағдарламасы шеңберінде академиялық ұтқырлықтың халықаралық жобаларын табысты іске асырып келеді. Люблин қаласының (Польша) Медицина университетімен жүйелі ынтымақтастықтың арқасында білім, ғылым және тәжірибеге бағытталған зерттеулерді біріктіретін халықаралық әріптестіктің тиімді моделі қалыптасты.
ERASMUS+ (KA171-2025-2028) бағдарламасы шеңберінде оқытушылардың академиялық ұтқырлығы С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті мен Люблин қаласының Медицина университеті арасындағы ынтымақтастық туралы келісім негізінде жүзеге асырылады.
Ынтымақтастық жылдарында елеулі нәтижелерге қол жеткізілді. Поляк әріптестерінің ғылыми жетекшілігімен оннан астам философия докторы (PhD) дайындалды, халықаралық деңгейдегі бірлескен ғылыми-зерттеу жобалары табысты іске асырылды, олардың нәтижелері жоғары рейтингтік халықаралық ғылыми журналдарда жарияланды және дәрілік өсімдік шикізатын стандарттауға және жаңа дәрілік заттарды жасауға заманауи тәсілдерді әзірлеу кезінде пайдаланылды. Университеттер арасында тұрақты негізде профессорлық-оқытушылық құрамның, жас ғалымдардың, докторанттар мен зерттеушілердің академиялық ұтқырлығы жүзеге асырылады, бұл ғылыми байланыстарды нығайтуға және озық білім алмасуға ықпал етеді.
ERASMUS+ (KA171-2025-2028) бағдарламасының негізгі мақсаты академиялық ұтқырлық, білім және кәсіби құзыреттермен алмасу, фармацевтикалық технология, фармакогнозия, микробиология саласындағы бірлескен ғылыми зерттеулерді дамыту және табиғи қосылыстар негізінде жаңа дәрілік және косметикалық құралдар жасау арқылы әріптес университеттерді интернационалдандыру стратегиясын іске асыру болып табылады. Бағдарлама сондай-ақ ғылыми-педагогикалық қызметкерлердің кәсіби біліктілігін арттыруға, бірлескен халықаралық жобаларды дамытуға және екі университеттің кафедралары, ғылыми зертханалары мен зерттеу орталықтары арасындағы ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған.
ERASMUS+ (KA171-2025-2028) академиялық ұтқырлық бағдарламасы шеңберінде 2026 жылғы 6-11 шілде аралығында С.Д. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ Фармация мектебінде Люблин қаласының Медицина университетінің өкілдері – профессорлар Anna Malm және Izabela Corona-Glowniak, поляк тарапынан жобаның үйлестірушісі болып табылатын.
Бағдарламаның үйлестірушісі ҚазҰМУ тарапынан Фармация мектебінің деканы, профессор Зуриядда Бектемірқызы Сакипова болды. Іс-шараның модераторы ботаника курсының фармакогнозия кафедрасының ассистенті Наргиз Ахметжанқызы Рахимова және ортодонтия кафедрасының меңгерушісі, қауымдастырылған профессор Руслан Исатайұлы Күлманбетов болды. Іс-шараға сондай-ақ Фармация мектебі мен ортодонтия кафедрасының профессорлық-оқытушылық құрамы, жас ғалымдар, докторанттар, магистранттар мен ҚазҰМУ студенттері қатысты.
Бағдарламаны іске асыру барысында шетелдік әріптестер Б. Атчабаров атындағы іргелі және қолданбалы медицина ғылыми-зерттеу институтында, ҚР ЭБЖМ ШЖҚ «Ботаника және фитоинтродукция институты» РМК-да болды, сондай-ақ университеттің ғылыми инфрақұрылымымен және жүргізіліп жатқан зерттеулердің бағыттарымен танысты.
Бағдарламада табиғи текті жаңа фармацевтикалық және косметикалық препараттарды жасау үшін перспективалы дәрілік өсімдіктерді зерттеу және жинау мақсатында ұйымдастырылған бірлескен ғылыми-зерттеу экспедициясы ерекше орын алды. Экспедиция Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің «Ботаника және фитоинтродукция институты» ШЖҚ РМК мамандарының қатысуымен өткізілді. Экспедицияны ғылыми сүйемелдеуді Ботаника институтының жетекші сарапшылары – Ирина Отрадных мен Ирина Сьедина жүзеге асырды.
Ғылыми тәжірибе алмасуға ерекше назар аударылды. Бағдарлама аясында екі халықаралық дөңгелек үстел өтті:
- «Development of New Formulations Based on Plant-Derived Compounds for Application in the Pharmaceutical and Cosmetic Industries»;
- «Plant-Derived Compounds as Antimicrobials and Prebiotics: Their Significance in Applied Research».
Пікірталастар барысында табиғи қосылыстар негізінде дәрілік заттарды әзірлеу, өсімдік заттарының микробқа қарсы белсенділігін зерттеу, дәрілік шикізатты стандарттау технологиялары және ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру перспективалары саласындағы зерттеулердің заманауи нәтижелері ұсынылды.
1930 жылы құрылған С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті Қазақстанның жетекші медициналық университеттерінің бірі болып табылады. Университетте 10 000 астам студент оқиды. Оның құрылымына «Жалпы медицина», «Педиатрия», «Стоматология», «Қоғамдық денсаулық сақтау» және «Фармация» бағыттары бойынша мектептер кіреді. Университеттің төрт меншікті университеттік клиникасы, бес ғылыми-зерттеу институты мен орталығы бар, сондай-ақ білім беру және ғылыми даярлықтың жоғары деңгейін қамтамасыз ете отырып, 147 клиникалық базамен ынтымақтасады.
Дөңгелек үстелдерде Люблин қаласындағы Медицина университетінің профессорлары, сондай-ақ ҚазҰМУ Фармация мектебінің PhD-докторанттары: Эльнура Ержанқызы Ізтелеуова, Балжан Бекбосынқызы Рысалова, Мария Булатовна Ибраева және Аружан Бақытжанқызы ғылыми баяндамаларын ұсынды Сабырова.
Бағдарлама қорытындысы бойынша барлық қатысушылар ERASMUS+ (KA171-2025-2028) білім беру модулін сәтті игерді және 36 академиялық сағат көлемінде тағылымдамадан өткені туралы халықаралық сертификаттар алды.
Бағдарламаны іске асыру ҚазҰМУ мен Люблин қаласының Медициналық университеті арасындағы көпжылдық ынтымақтастықтың тиімділігін кезекті растау болды. Академиялық ұтқырлық халықаралық ғылыми кооперацияны дамытуға, қазіргі заманғы білім беру технологияларын енгізуге, жас ғалымдар мен оқытушылардың зерттеу құзыреттерін жетілдіруге, жариялау белсенділігін кеңейтуге, сондай-ақ халықаралық деңгейдегі бірлескен ғылыми жобаларды қалыптастыруға ықпал етеді.
Одан арғы ынтымақтастық:
- жаңа дәрілік заттарды әзірлеу және табиғи текті биологиялық белсенді заттарды зерттеу бойынша бірлескен зерттеулер жүргізу;
- фармакогнозия, микробиология, фармацевтикалық технология және клиникалық стоматология саласындағы пәнаралық зерттеулерді дамыту;
- халықаралық шеберлік сыныптарын, ғылыми мектептерді, семинарлар мен академиялық ұтқырлық бағдарламаларын ұйымдастыру;
- халықаралық жоғары рейтингтік ғылыми журналдарда бірлескен жарияланымдар дайындау және халықаралық ғылыми гранттар конкурстарына қатысу (Erasmus+, NAWA және т.б.);
- зерттеу инфрақұрылымын дамыту, заманауи әдістемелермен алмасу және фармацевтикалық индустриямен ынтымақтастықты кеңейту.
Erasmus+ бағдарламаларын іске асыру тәжірибесі ҚазҰМУ Фармация мектебі фармацевтикалық білім беру саласындағы халықаралық академиялық және ғылыми ынтымақтастықтың жетекші орталықтарының бірі болып табылатынын айқын көрсетеді. Люблин қаласының Медицина университетімен бірлескен жобаларды дәйекті орындау ғылыми зерттеулердің тұрақты дамуын, ғылыми кадрларды даярлау сапасын арттыруды, білім беру процесіне инновациялық технологияларды енгізуді және университеттің халықаралық беделін нығайтуды қамтамасыз етеді. Қол жеткізілген нәтижелер халықаралық әріптестікті одан әрі кеңейту, жаңа зерттеу бастамаларын іске асыру және ҚазҰМУ-ны әлемдік ғылыми-білім беру кеңістігіне интеграциялау үшін берік негіз жасайды.
