Профессор М.О. Фаворовтың (АҚШ) қоғамдық денсаулық сақтау, эпидемиология, вакциналар жөніндегі дәрістері
Академиялық ынтымақтастық бағдарламасы және AnaMedForum – New Generation 2026 халықаралық форумы аясында С.Д. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ-де 19-30 мамыр аралығында Михаил Олегович Фаворовтың (MD, PhD, DSc, АҚШ) – эпидемиология, қоғамдық денсаулық сақтау және зертханалық диагностика саласындағы халықаралық сарапшы.
ҚазҰМУ-дағы академиялық ұтқырлық аясында профессор М.О.Фаворовтың сапарын ұйымдастырушылар Қоғамдық денсаулық сақтау мектебінің деканы және АИТВ инфекциясы мен инфекциялық бақылау курсы бар эпидемиология кафедрасы болды.
Медицина ғылымдарының докторы, профессор Михаил Олегович Фаворов – әлемнің түрлі өңірлерінде – Орта Азиядағы сирек кездесетін гепатиттен бастап Кения мен Малидегі іш сүзегіне дейінгі инфекциялық ауруларды зерттеуге және олардың алдын алуға 40 жылдан астам уақыт арнаған әлемдік деңгейдегі көрнекті маман.
М.О. Фаворов жаһандық өзгерістер, пандемиялар және жасанды интеллектінің дамуы қазіргі заманғы эпидемиология мен денсаулық сақтау жүйесіне қалай әсер ететіні туралы дәріс оқыды. Эпидемиологиялық қауіпсіздік мәселелері, вакциналаудың заманауи тәсілдері және жұқпалы қауіптерге ден қоюдың халықаралық тәжірибесі талқыланды.
1970-1980 жылдары Фаворов М.О. Мәскеудегі Д.И.Ивановский атындағы вирусология институтында жұмыс істеді, онда вирустық гепатиттердің эпидемиологиясымен және иммунодиагностикалық тестілерді әзірлеумен айналысады.
1990 жылдары Атлантадағы CDC-де жұмыс істеді, атап айтқанда, вирустық гепатиттермен айналысады. 1991-1998 жылдары гепатиттерді бақылаумен байланысты CDC бөлімшесінде, ал 1998-2000 жылдары CDC-де Senior Service Fellow бөлімшесінде ғылыми қызметкер болды.
2000-2008 жылдары М.О. Фаворов Орталық Азия бойынша CDC өңірлік директоры қызметін атқарды. Қазақстанда, Қырғызстанда, Өзбекстанда, Түрікменстанда және Тәжікстанда эпидқадағалаумен, зертханалық жүйелермен, туберкулезбен, АИТВ-мен, вирустық гепатиттермен және басқа да жұқпалы аурулармен байланысты CDC бағдарламаларын басқарған.
2008 – 2011 жылдары Оңтүстік Кореяның Сеул қаласындағы International Vaccine Institute бас директорының орынбасары болып жұмыс істеді, вакцинамен басқарылатын аурулардың ауыртпалығын зерттеу және Азия мен Африка елдерінде вакциналарды енгізу жөніндегі бағдарламаларға қатысты.
2018 жылдан бастап Фаворов М.О. Атлантадағы DiaPrep System Inc. президенті; сондай-ақ кәсіби бейінде ол Түркиядағы Turklab компаниясының Chief Scientific Officer ретінде 2019 жылдан бастап көрсетілген.
Фаворовтың негізгі кәсіби қызығушылықтары А, В, С, D және Е вирустық гепатиттері, АИТВ, туберкулез, эпидемиологиялық қадағалау, зертханалық диагностика, жұқпалы аурулардың таралуын тексеру және вакциналау бағдарламаларын қамтиды.
Қазақстанның қоғамдық денсаулық сақтау жүйесі үшін Михаил Фаворов жай ғана халықаралық сарапшы емес. 2000 жылдардың басында ол отандық эпидемиологиялық қызметтi одан әрi жетiлдiру мен дамытуға, зертханалық диагностика сапасын сыртқы бағалауды енгiзуге және қолданбалы эпидемиология мен инфекциялық бақылау жөнiндегi бiлiм беру бағдарламаларын iске қосуға қатысты.
Халықаралық әріптестердің қолдауымен іске асырылған көптеген жобалар кейіннен эпидемиологиялық мониторингті цифрландыру және қазақстандық мамандарды даярлау үшін негіз болды. Өзінің халықаралық қызметі шеңберінде маман туберкулезге, АИТВ-инфекциясына, вирустық гепатитке қарсы күрес жөніндегі бағдарламаларға, сондай-ақ Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Түркіменстанда зертханалық диагностиканы дамыту және қоғамдық денсаулық сақтау жүйелерін нығайту жөніндегі жобаларға қатысты.
Фаворов М.О. Американдық микробиология қоғамының мүшесі (1993 жылдан бастап) және 100-ден астам ғылыми жұмыстың авторы және инфекциялық ауруларды диагностикалау саласындағы халықаралық патенттердің иегері болып табылады.
Михаил Олегович КСРО вирустық гепатиттерінің ұлттық орталығын басқарды; Е вирустық гепатитінің эпидемиологиясын, клиникасын және нәтижелерін сипаттады; Е гепатитін серологиялық және молекулалық диагностикалау әдістерін, Е гепатитінің ауыр түрлерін емдеудің жүкті әйелдер тобындағы өлім-жітімнің едәуір төмендеуіне әкелген әдістерін әзірледі және енгізді.
Орталық Азиядағы CDC (CDC/CAR) бағдарламасының өңірлік директоры ретінде д-р Фаворов тәуекел топтарында АИТВ-инфекциясын, С гепатитін және мерезді шолғыншы эпидқадағалауды енгізуге жәрдемдесті; жаңа туған нәрестелерді В вирустық гепатитіне қарсы әмбебап вакцинациялау бағдарламасын енгізді; өңірдегі он мыңдаған өмірдің сақталуына әкелген туберкулездің DOTS терапиясы қағидаттарын бейімдеу мен енгізуге қатысты; АИТВ мен туберкулезді зертханалық диагностикалау сапасын қамтамасыз ету және бақылау бағдарламасын енгізуге бастамашылық жасаған; Орталық Азияның бес елінде қолданбалы эпидемиологияны оқыту бағдарламасын жасауды қамтамасыз етті.
Эпидемиология, қоғамдық денсаулық сақтау, вакцинология саласындағы әлемнің жетекші мамандарының бірі С.Д.Асфендияров атындағы ҚазҰМУ студенттерінің, магистранттарының, докторанттарының, профессорлық-оқытушылық құрамының, AnaMed Forum – New Generation 2026 қатысушыларының дәрістері, шеберлік сыныптары үлкен қызығушылық тудырды.
